هفت دریای بی زنهار؛ یادداشت مهسا فرهادی کیا بر مجموعه ی لیمبو

هفت دریای بی زنهار
انسان‌های نقاشی‌های ملاحت محب خواه دوزخیانی مسخ شده‌اند که همچون ارواح سرگردان درون گسترۀ وسیعی از آب‌های کم عمق و پهناور درگذرند. «لیمبو» برگرفته از واژۀ لاتین لیمبوس به معنای لبه، مرز و منطقه‌ای بینابینی است که اولین حلقۀ دوزخ در کمدی الهی دانته به همین نام است. جایگاهی که نه مکان گناهکاران بلکه توقفگاه کسانی است که به دلیل ناباوری به اعتقادی خاص-در مورد دانته مسیحیت- پشت درهای بهشت سرگردان وازملاقات خداوند عاجزند. کسانی که با آرزو اما بدون امید زندگی می کنند و توقف ابدی در این جایگاه تنها شکنجه‌شان است. ملاحت محب خواه این وضعیت را در قالب شکل نامتعارف کادر-فرم ذوزنقه- به تصویرمی‌کشد. جعبه‌های انعکاسی تکنیک دیگری است که محب‌خواه با آن دست به ایجاد فضایی وهم آلود و سه بعدی می‌زند: انسان ها گاه تا زانو و گاه تا گردن در این منجلاب فرو رفته اند و به لحاظ سبک گاه به مرزهای واقع گرایی نزدیک می‌شوند و در برخی دیگر آثار با هاشورهای مشکی مواج، اکسپرسیویسم آشوبناکی را بازتاب می دهند. رنگ‌های تند و زنده در برخی آثار فاجعه را کم عمق نشان می‌دهد: این دوزخ نشینان در دوزخ نیز دلخوشی هایی یافته‌اند. شاید بهتر بود در به کارگیری سطوح رنگی امساک بیشتری شود. انتخاب موضوع و نحوۀ بازنمایی آن در نخستین نمایشگاه انفرادی هنرمند خبر از انتخاب درست و بدون هیجان هنرمند در به تصویر کشیدن وضعیت زیسته‌اش دارد. بیان استعاری به جا و سبک شبه اکپرسیو این مجموعه به خصوص در آثار واقع گراتر توفیق مساعدی داشته‌اند. نماد لیمبو جایگاه بزرگان یونانی پیشامسیحیت چون هومر، هکتور، سقراط، افلاطون و ارسطوست نه خطاکاران و مجرمان،  این بیان استعاری به خوبی بیانگر وضعیت انسان معاصری است که نمی‌داند فراخی اندیشه‌اش نه تنها خروج او از اسارت تضمین را نمی‌کند بلکه سرنوشت دوزخی محتومش به سبب جغرافیای اعتقادی از پیش نوشته شده است.

 مهسا فرهادی کیا